Ecologisch tuinontwerp: een tuin die leeft

Wat maakt een tuin ecologisch?

In een ecologische tuin kies je planten die passen bij de bodem, de zon en de schaduw van jouw plek. Veel daarvan zijn inheems. Ze groeien hier van nature, hebben weinig extra water of zorg nodig en bieden voedsel en schuilplek aan bijen, vlinders, insecten en vogels. Door minder verharding en meer borders neemt de tuin bovendien regenwater beter op en blijft het op warme dagen koeler.

Ook de rest van de tuin doet mee. Halfverharding of kleine steentjes laten water makkelijker door dan dichte tegels. Een vijver of een stapelmuurtje geeft kikkers, egels en insecten een plek om te wonen. En regenwater hoeft niet het riool in. Je kunt de regenpijp afkoppelen, een regenton plaatsen of het water laten wegzakken in een border of wadi.

Waarom kiezen voor een ecologische tuin?

Een tuin die de natuur volgt, is sterker. Planten die op de juiste plek staan, groeien beter en hebben minder last van ziektes. Dat scheelt onderhoud en zorgen. Met het veranderende klimaat telt dat nog meer. Een goed ontworpen tuin kan tegen een droge zomer en vangt een flinke regenbui op zonder dat het terras blank staat.

Het vraagt soms wel om een andere blik. Het doel is geen perfect nette tuin. Het gaat om een tuin waarin ruimte is voor wat er al groeit en wat zich nog kan ontwikkelen. Uitgebloeide zaaddozen laat je in de winter staan voor de vogels. Een hoekje met blad is een schuilplek voor egels. Wie daarvoor kiest, krijgt er veel voor terug. Het hele jaar is er iets te zien, van de eerste bloei in het voorjaar tot herfstasters in oktober. De tuin zoemt en fladdert.

Een ecologische tuin hoeft ook niet wild te zijn. Met een duidelijke indeling, paden en een fijn terras is het gewoon een tuin om in te leven, net als een verlengstuk van je woning.

Zo pak ik een ecologisch tuinontwerp aan

We beginnen met een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Daarin vertel je wat je graag wilt en leg ik uit hoe ik werk. Besluiten we samen verder te gaan, dan kom ik langs voor een uitgebreide inventarisatie en analyse. Ik kijk naar de bodem, de zon en de schaduw, de planten die er al staan en de omgeving van de tuin. Wat al goed groeit, blijft zoveel mogelijk staan of krijgt een nieuwe plek.

Daarna maak ik een persoonlijk concept, dat we samen bespreken. Mijn ontwerpen teken ik met de hand. In het uitgewerkte ontwerp zit ook een beplantingsplan, waarin per plant de ecologische waarde is meegewogen. Ik kies zoveel mogelijk voor biologisch gekweekte planten. Je krijgt een plantlijst, een seizoencollage en een onderhoudsdocument, zodat je weet wat je tuin wanneer nodig heeft. Met dat plan leg je de tuin zelf aan of gaan we samen aan de slag. Liever een hovenier? Dan help ik je een passende hovenier te vinden. Daarna kan ik je begeleiden bij het onderhoud, ook in de jaren erna.

Voorbeelden uit de praktijk

In Bilthoven lag een tuin van ongeveer 65 vierkante meter bijna helemaal vol bestrating, met in de hoek een diepe vijver van steen. Nu zijn er ruime borders met een paadje ertussen, een terras in de zon en een schaduwplek bij het huis. De ronde border in het midden loopt op richting het zonterras, zodat je de tuin niet in één keer overziet en vanzelf gaat rondlopen. In de schaduw staan onder andere bolletjesvaren en schoenlappersplant, in de zon loodkruid, bergmunt en herfstasters. De vrijgekomen stenen zijn opnieuw gebruikt voor een stapelmuurtje en een waterloopje met wadi. De rest ging naar een hovenier die het in zijn eigen tuin kon gebruiken.

Een voortuin met alleen grote siergrassen had in de zomer wel iets. De ecologische waarde was klein. Daar staat nu een bloemrijke border met vaste planten en enkele heesters, gekozen op hun waarde voor bijen en vlinders. Van de oude klinkers is een stapelmuurtje gemaakt achter een nieuwe fietsenberging.

En bij Woerden ligt een tuin in open polderland, tussen weides en water. Het landschap was daar het vertrekpunt. De tuin moest gebiedseigen zijn, het hele jaar aantrekkelijk en bloemrijk en biodivers. Rond het huis liggen borders met vaste planten, siergrassen en struiken. Verderop gaat de tuin over in kruidenrijk grasland, ingezaaid met een mengsel van planten uit de streek. Aan de noordkant komt een speelbos met paadjes van houtsnippers. Meer projecten vind je in het portfolio.

Welke aanpak past bij jou?

Niet iedereen heeft een volledig ontwerp nodig. Loop je vast op één vraag, dan kan een tuinadvies aan huis genoeg zijn. Je betaalt per uur, zonder verdere verplichtingen. Heb je ideeën maar weet je niet hoe je ze aanpakt, dan is een schets aan huis een goede tussenstap, met een handgetekende schets, beknopt beplantingsadvies en een onderhoudsdocument. En wil je de hele tuin in één keer goed aanpakken, dan kies je voor een tuinontwerp op maat, met meerdere overlegmomenten en een volledig uitgewerkt plan. Wil je weten wat het voor jouw tuin kost, neem dan contact op voor een indicatie. Ik geef ook losse beplantingsadviezen.

Ecologisch tuinontwerp in de regio

Margot's Tuinen zit in De Bilt. Ik werk in de hele omgeving, onder andere in Utrecht, Zeist en Amersfoort. Als tuinontwerper ben ik ook verbonden aan Heuvelrugtuinen van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, dat tuinen in de regio helpt aansluiten op de natuur eromheen. Benieuwd wat er in jouw tuin kan? Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek.