Een groen schoolplein begint met kijken. Waar rennen kinderen? Waar zoeken ze een rustig plekje? Wat groeit er al langs het hek? Als ecologisch tuinontwerper kijk ik naar de ruimte die er is en naar wat mensen daar willen doen. Wil je het plein van je school vergroenen? Ik denk graag mee over het ontwerp en de beplanting.
Groen schoolplein laten ontwerpen
Meer groen op het schoolplein
Een betegeld plein is overzichtelijk. Je kunt er fietsen neerzetten en met een hele klas naar buiten. Toch hoeft niet elke vierkante meter bestraat te zijn. Langs een gevel of aan de rand van het plein is soms ruimte voor een border. Misschien staat er al een boom die schaduw geeft. Die kan het begin zijn van een andere indeling.
Een natuurlijk schoolplein hoeft ook niet overal hetzelfde te worden. Een open stuk om te bewegen en een rustig hoekje tussen de planten kunnen naast elkaar bestaan. Het gaat om een plek die bij de school past.
Eerst kijken naar het dagelijks gebruik
Voor je tegels weghaalt, is het goed om de wensen op een rij te zetten. Bespreek met het team wat prettig is aan het huidige plein en wat juist ontbreekt. De kinderen weten vaak precies waar ze graag spelen. Ook degene die het onderhoud doet, ziet dingen die in een eerste gesprek gemakkelijk worden vergeten.
Er moeten duidelijke routes blijven naar de deur, de fietsen en de berging. Leerkrachten willen zicht houden op de kinderen. Sommige plekken worden de hele dag gebruikt. Andere staan in de middag leeg. Die verschillen zijn belangrijk voor de indeling en voor de keuze van de beplanting. Een smalle doorgang is bijvoorbeeld geen goede plek voor kwetsbare planten.
Van kennismaking naar een ontwerp voor het schoolplein
Mijn werkwijze begint met een vrijblijvend gesprek. Je vertelt over de school, het plein en jullie plannen. Ik licht toe hoe ik werk. We bespreken wat je van mij nodig hebt en welke onderdelen door andere betrokkenen worden uitgewerkt. Zo is vooraf duidelijk waar het ontwerp over gaat.
Bij een ontwerp onderzoek ik de bestaande situatie. Ik kijk naar de bodem, de ligging en wat er al groeit. Waar schijnt de zon? Waar blijft na een bui water staan? Daarna krijgt de indeling vorm. Een schets maakt zichtbaar hoe de verschillende plekken zich tot elkaar verhouden. Daar kun je als team op reageren voordat het plan verder wordt uitgewerkt.
Voor de aanleg is alles mogelijk. We kunnen het groen samen met de kinderen aanleggen. Ik bestel de planten, zet ze uit in de border en help de kinderen met planten. Zo wordt de aanleg meteen een les in de natuur. Liever een hovenier? Dan help ik je een passende hovenier te vinden. Ook een combinatie kan. De hovenier doet dan het grondwerk en de kinderen zetten de planten in de grond. Vragen over speeltoestellen en de veiligheid ervan horen bij de juiste specialist. Die verdeling bespreken we aan het begin.
Beplanting die past bij de plek
Een beplantingsplan gaat verder dan een lijstje mooie bloemen. De bodem en het licht bepalen welke planten ergens kunnen groeien. Op een schoolplein telt bovendien mee hoe kinderen de plek gebruiken. Langs een drukke looproute is een andere keuze nodig dan in een rustige border achter een hek.
Bij mijn ecologische tuinontwerpen werk ik zoveel mogelijk met inheemse planten. Die vul ik aan met soorten die iets toevoegen voor de natuur. Op een schoolplein vraagt de plantkeuze extra aandacht. Welke delen zijn bereikbaar voor jonge kinderen? Waar mogen planten hoger worden zonder het zicht weg te nemen? Dat zijn vragen om bij het ontwerp te bespreken.
Je kunt de seizoenen ook dichtbij laten zien. Denk aan knoppen in het voorjaar, bloemen in de zomer en zaadhoofden in het najaar. Daarvoor is geen groot terrein nodig. Een kleine border kan al aanleiding geven om tijdens een les even naar buiten te gaan en te kijken wat er verandert.
Onderhoud hoort bij het plan
Groen vraagt aandacht. Wie geeft nieuwe planten water? Wie kijkt er in de zomervakantie naar om? Maak daar afspraken over voordat de aanleg begint. Een plein dat alleen met veel hulp van ouders onderhouden kan worden, moet daar ook voldoende mensen voor hebben.
In mijn tuinontwerpen denk ik vanaf het begin na over onderhoud. Planten krijgen ruimte om te groeien. Niet alles hoeft tegelijk te worden teruggeknipt. Voor een schoolplein zoeken we naar een aanpak die past bij het gebruik en bij de tijd die beschikbaar is. Liever een kleiner stuk groen dat goed wordt verzorgd dan een groot plan waarvoor niemand tijd heeft.
Na de aanleg kan ik begeleiden bij het onderhoud, ook in de jaren erna. Ik loop met het team en de kinderen door de border en laat zien wat je terugknipt en wat je laat staan voor vogels en insecten.
Ideeën uit mijn portfolio
In mijn portfolio staan particuliere tuinen. Het zijn geen schoolpleinen. Ze laten wel zien hoe ik met bestaande materialen en meer ruimte voor beplanting werk. In Bilthoven veranderde een grotendeels bestrate tuin in een groene tuin met borders en een paadje. De oude stenen kregen opnieuw een plek.
Zo'n tuinontwerp kun je niet rechtstreeks op een schoolplein overnemen. De gebruikers en het onderhoud zijn anders. Het kan wel helpen om ideeën te bespreken. Wat wil je behouden? Waar kan een stuk verharding plaatsmaken voor groen?
Kosten en subsidie voor een groen schoolplein
De kosten hangen af van de grootte van het plein en de gewenste uitwerking. Gaat het om de beplanting van een deel van het terrein of om een nieuwe indeling van het hele plein? In een kennismakingsgesprek brengen we de vraag in beeld. Daarna kunnen we afspraken maken over de opdracht en de prijs.
Voor basisscholen in de provincie Utrecht is er een regeling met vouchers voor groene schoolpleinen. Bekijk de actuele voorwaarden en aanvraagperiode bij de provincie Utrecht. Een bijdrage is niet vanzelfsprekend. Stem de aanvraag en de planning daarom vooraf met de provincie af.
Margot's Tuinen is gevestigd in De Bilt. Wil je bespreken wat er op het plein van jouw school mogelijk is? Neem contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Wat bespreken we bij de start?
Wat kinderen en het team op het plein willen kunnen doen
Welke bomen, planten en materialen behouden kunnen blijven
Waar groen past naast looproutes en speelruimte
Wie meedenkt over uitvoering, veiligheid en onderhoud
Welk budget beschikbaar is en wat eventueel later kan
Of de kinderen meehelpen bij de aanleg